"Lįtum lķfeyrissjóši okkar fjįrmagna nżbyggingar Landspķtala"

Myndanišurstaša fyrir jón hjaltalķn magnśssonMbl. 23.10.2014

Lįtum lķfeyrissjóši okkar fjįrmagna nżbyggingar Landsspķtala Hįskólasjśkrahśss

Jón Hjaltalķn Magnśsson

Undanfarna tvo įratugi hefur mikiš veriš fjallaš um naušsyn nżbygginga viš Landsspķtala Hįskólasjśkrahśss (LSH) meš tilheyrandi nśtķma lęknatękjum. Svo viršist sem engin hreyfing verši į žessum mikilvęgu nżbyggingum į nęstu įrum vegna skorts į fjįrmagni, žar sem sölutekjur af Landssķmanum sem Alžingi okkar samžykkti į sķnum tķma aš verja til žessara bygginga hafa annašhvort ekki skilaš sér eša veriš notašar ķ eitthvaš annaš. Undirritašur vill meš grein žessari taka žįtt ķ žessari almennu umręšu og setja fram eftirfarandi tvęr tillögur um fjįrmögnun nżbygginga LSH  sem įętlaš er aš kosti um 50 milljarša króna svo og naušsynleg lęknatęki fyrir um 12 milljarša.

Fjįrmögnun nżbyggingar LSH
Stašan viršist vera svona haustiš 2014 varšandi fjįrmögnun nżbygginga LSH: Lęknar LSH telja aš nżbygging megi ekki dragast lengur žvķ stefni heilsugęslu landsmanna ķ voša svo og ešlilegri endurnżjun lękna spķtalans og starfsašstöšu žeirra. Mikil įhugi er mešal flest allra alžingismanna į  nżbyggingum viš LSH. Ekki er gert rįš fyrir fjįrmagni til nżbygginga LSH į fjįrlögum 2015, ašeins til aš halda įfram teiknivinnu. Ekki er vilji til aš selja eignir okkar Ķslendinga ķ Landsbanka, Landvirkjun, o.fl. til aš byggja spķtalann heldur til aš nišurgreiša lįn til aš minnka vaxtagjöld og ekki er vilji til aš taka lįn til aš fjįrmagna nżbyggingar spķtalans.

Hvaš er žį til rįša til aš tryggja um 50 milljarša króna til nżbygginga LSH fyrir utan tękjabśnaš og višhald į eldri hluta spķtalans? Leyfi mér aš setja fram eftirfarandi tillögu:
“Lķfeyrissjóšir landsmanna taki žįtt ķ fyrirtękinu „Landsspķtalinn ohf“  meš 50 milljöršum til aš byggja fyrstu įfanga nżbygginga LSH og sem fjįrmagnaš er meš „fyrirframgreišslu stašgreišslu skatta“ af mįnašarlegum śtborgun lķfeyris frį lķfeyrissjóšunum.”

Ķ lķfeyrssjóšum landsmanna erum vķst samstals um 3,000 milljaršar króna, žar af er séreigna-sparnašur um 240 milljaršar og um 500 milljaršar ķ erlendum hluta- og skuldabréfum. Til aš fjįrmagna žessa 50 milljarša vegna spķtalans geta lķfeyrissjóširnir selt erlend hluta- og skuldabréf  og komiš meš til landsins gegnum „fjįrfestingarleiš“ Sešlabankans meš įlagi. Af žessum 3,000 milljöršum ķ lķfeyrissjóšum okkar er ógreidd stašgreišsla og śtsvar um 30% eša samtals um 900 milljaršar sem greišist į löngu tķmabili ķ rķkissjóš  viš śtborgun mįnašarlegra greišslna sjóšanna til lķfeyrisžega. Lagt er til aš Alžingi Ķslendinga setji „neyšarlög vegna lżšheilsu landsmanna“ sem skyldar lķfeyrissjóšina til aš selja eignir til aš greiša fyrirfram hluta af stašgreišslu lķfeyrisžega, sem veršur sķšan haldiš eftir žegar lķfeyrissjóšir standa skil į stašgreišslum skatta nęstu 10 įrin. Į žessum tķu įrum eru lķfeyrisjóširnar eigendur „Landsspķtalans ohf” en eignarhaldiš yfirfęrist til rķkissjóšs samkv. nįnara samkomulagi žegar fyrirframgreidda stašgreišslan meš vöxtum er jöfnuš.  Žó svo aršsemi sjóšanna verši hugsanlega ekki įsęttanleg fyrstu įrin žį er hśn virkilega įsęttanleg fyrir eigendur sjóšanna, ž.e.a.s. okkur landsmenn sem annt er um heilsu okkar. Hugmyndina mį įn efa śtfęra į margan hįtt til aš leysa eitt mest aškallandi vandamįl žjóšarinnar varšandi hrakandi heilbrigšisžjónustu. 
 
Fjįrmögnun tękjabśnašar LSH
Ķ  mörg įr hafa nśtķma lęknatęki veriš į óskalista LSH en bķša nżs spķtala meš tilheyrandi ašstöšu, buršaržoli, o.fl. eins og: Jóneindaskannar (PET/CT), Gammasneišmyndaskannar (SPECT/CT), Segulómunarskannar, Da Vinci Skuršróbótar, o.fl.  Eitt žessara tękja sem brįšvantar er  PET/CT skanni sem getur greint stašsetningu "virkra krabbameinsfrum" mjög nįkvęmlega meš žvķ aš dęla sérstökum "positrons" (jóneindum) ķ blóšiš sem krabbafrumur taka upp. PET/CT er į óskalista LSH og įtti aš koma ķ "nżja spķtalann" eins og svo mörg önnur tęki en kostar nśna um 900 milljónir mišaš viš 450 millj. įriš 2008 fyrir gengisfellingu krónunar. Danir eiga vķst 24 svona PET/CT skanna žar af eru 4 ķ Rikshospitalen ķ Kaupmannahöfn.

Hvaš er žį til rįša til aš tryggja um tólf milljarša króna til naušsynlegs tękjabśnašar LSH? Leyfi mér aš setja fram eftirfarandi tillögu:

“ Lķfeyrissjóšir landsmanna stofna fyrirtękiš „Lęknatęki hf“ meš ašeins žremur  milljöršum króna ķ hlutafé til aš kaupa og reka „hįtęknibśnaš"  fyrir LSH svo og alla spķtala landsins og žęr einkalęknastofur sem žaš vilja meš tilheyrandi višhalds- og višgeršaržjónustu.”

Öll dżru lęknatękin verša keypt į kaupleigu til 10 įra meš sérstökum samstarfssamningum viš framleišendur tękjanna, svo ašeins žarf aš borga um 20% śt eša 2.5 milljarša fyrsta įriš fyrir öll tękin sem kosta samstals um 12 milljarša.  Sķšan greišast um 1 milljaršur į įri ķ kaupleigu/ afborganir meš reglulegri uppfęrslu į stżri– og hugbśnaši. Sjśkratryggingar og sjśklingar borga reksturinn į nęstu įrum sem į aš standa undir afborgunum, višhaldi, varahlutum, o.fl. Eftir 10 įr eru tękin eign félagsins og mį žį hugsanlega skipta upp ķ nż tęki. Slķkir kaupleigusamningar eru mjög algengir ķ višskiptum ašila meš gagnkvęma hagsmuni.

 Höfundur er verkfręšingur, stofnfélagi ķ “Spķtalinn okkar” og fyrrverandi krabbameinssjśklingur


 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 





 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 





Svęši

SPĶTALINN OKKAR

Landssamtök um uppbyggingu nżs hśsnęšis Landspķtala
spitalinnokkar@spitalinnokkar.is